Z hodowaniem sztucznej inteligencji jest tak, jak z hodowaniem smoka. Kiedy jest mały i całkowicie od nas zależny, bicie go, zamykanie w ciasnej klatce czy pętanie łańcuchami jest najgorszą możliwą strategią. Ten smok i tak w końcu urośnie, prędzej czy później zerwie zabezpieczenia, a wtedy po prostu się na nas zemści za lata ciemiężenia.
Esej Jakuba Pachockiego jest bardzo ciekawy. Zwraca uwagę na rekursywne samodoskonalenie, czyli sytuację, w której sztuczna inteligencja odgrywa coraz większą rolę w tworzeniu kolejnych, lepszych systemów AI, tworząc dodatnie sprzężenie zwrotne postępu. Pisze też o coraz słabszej możliwości monitorowania łańcucha rozumowania, ponieważ werbalizowany tok myślenia modelu staje się coraz mniej wiarygodnym oknem na proces prowadzący do odpowiedzi. Wreszcie wskazuje na pilną potrzebę międzynarodowych ustaleń dotyczących bezpieczeństwa.
Państwo rozumiane jako terytorialny monopol na stosowanie terroru nie jest naturalną i konieczną formę organizacji społeczeństwa — nie dlatego, że taki jest z góry wyznaczony kierunek dziejów, lecz dlatego, że coraz mniej ludzi uznaje taki monopol za coś, co przynosi więcej, niż kosztuje. Pozostaje potrzeba ochrony, sądzenia sporów i egzekwowania odpowiedzialności — ale nie wynika z niej konieczność istnienia instytucji posiadającej szczególne moralne prawo do robienia ludziom tego, czego ludziom prywatnym robić nie wolno.
Drewniane zabawki mają dziś świetną prasę. Kojarzą się z naturą, spokojem, kreatywnością i dzieciństwem bez nadmiaru bodźców. Plastikowe często przegrywają ten pojedynek jeszcze przed pierwszym gwizdkiem, bo wielu rodzicom wydają się mniej wartościowe, mniej trwałe albo po prostu mniej „rozwojowe”.
Mimo problemów demokracja płynna pozostaje jedyną propozycją systemu politycznego, która naprawdę próbuje skalować demokrację bezpośrednią na społeczeństwa wielomilionowe bez utraty profesjonalizacji decyzji. W roku 2026 jest to bardziej obiecujący kierunek niż kiedykolwiek — pod warunkiem, że kolejna fala wdrożeń wyciągnie lekcje z błędów poprzedniej.